Ubezpieczenia zdrowotne

Kwestia ubezpieczenia zdrowotnego – także w przypadku doktorantów – regulowana jest przez ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. Zm.)

Warto zaznaczyć, że zgodnie z art. 66 ust.1 pkt 20 wyżej wskazanej ustawy doktorant podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Obowiązek ten zgodnie z art. 73 pkt 4 wyżej wskazanej ustawy powstaje z dniem przyjęcia na studia doktoranckie i złożenia oświadczenia o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu, a wygasa z dniem ukończenia studiów doktoranckich lub skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. W takiej sytuacji zgodnie z treścią art. 75 ust. 4 ustawy uczelnia zgłasza doktoranta do ubezpieczenia zdrowotnego i to uczelnia opłaca składkę za ubezpieczenia zdrowotne (art. 86 ust. 1 pkt 6 ustawy).

W przypadku obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego istotnymi czynnikami wprowadzającymi rozróżnienie sytuacji prawnej doktorantów są ich:

  1. Wiek,
  2. Niepełnosprawność,
  3. Fakt podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu (zazwyczaj mowa tu jest o sytuacji, w której doktorant pracuje na podstawie umowy o pracę lub świadczy usługi w oparciu o umowy cywilnoprawne).

 

W przypadku doktorantów, którzy:

  • Nie ukończyli 26 roku życia (art. 5 pkt 3 ustawy) lub
  • Bez względu na wiek posiadają orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowanie na równi lub
  • Bez względu na wiek są małżonkami osoby, która podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu,

Mamy do czynienia z sytuacją ubezpieczenia jako członka rodziny osoby ubezpieczonej. Taka osoba nie opłaca składki zdrowotnej, a zgłaszana jest do ubezpieczenia odpowiednio przez rodzica, opiekuna prawnego lub małżonka.

W przypadku doktorantów, którzy:

  1. Pozostają w stosunku pracy, stosunku służbowym, prowadzą działalność gospodarczą objętą ubezpieczeniem zdrowotnym,
  2. Są zatrudnieni na podstawie umowy zlecenia,
  3. Pobierają świadczenia emerytalno–rentowe z ubezpieczenia społecznego,
  4. Pobierają stypendium sportowe,
  5. Pobierają rentę socjalną, zasiłek stały, zasiłek wyrównawczy lub gwarantowany zasiłek okresowy z pomocy społecznej,
  6. Są uprawnieni do pobierania świadczeń alimentacyjnych,
  7. Są zarejestrowani w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna,
  8. Są rolnikami lub pracującymi domownikami rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników,

Pozostają oni ubezpieczeni na podstawie płaconych przez siebie lub innych płatników składek.

Może wystąpić sytuacja, w której uczelnia zgłasza doktoranta do ubezpieczenia zdrowotnego (obowiązek wynikający z art. 73 pkt 4 wyżej wskazanej ustawy), a zachodzi w dwóch przypadkach gdy doktorant:

  1. Ukończył 26 lat i nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej oraz obowiązki ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu,
  2. Nie ukończył 26 lat i z wyjątkowych powodów nie został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego przez rodziców, lub opiekunów prawnych, nie podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby ubezpieczonej oraz obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 6 i 14 ustawy – uczelnia zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego i opłaca składkę za doktorantów, gdy zainteresowani przedstawią stosowne oświadczenie o niepodleganiu obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu (w szczególności dotyczy to osób, które ukończyły 26. rok życia).